Υπεύθυνη του Γραφείου: Δρ. Φλώρα Κοντοπίδου, Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος, 210-5212088  

I.ΣΚΟΠΟΣ
ΙΙ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ
III.ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ - ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ  

- ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ "ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ"_ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ

- Συμμετοχή Γρ.ΜΑ του ΚΕΕΛΠΝΟ στη διεθνή κινητοποίηση για την αντιμετώπιση της Μικροβιακής Αντοχής

Σε συνεργασία με ειδικές επιστημονικές ομάδες συγγραφής κατευθυντήριων οδηγιών, μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί και διανεμηθεί στα νοσοκομεία και άλλους χώρους παροχής υγείας :

1. Κατευθυντήριες οδηγίες για τον ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη χρυσίζοντα Σταφύλλοκοκκο (MRSA).
2. Κατευθυντήριες οδηγίες για την υγιεινή των χεριών και τη χρήση γαντιών στο Νοσοκομείο.
3. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση του νοσοκομειακού ιματισμού.
4. Κατευθυντήριες οδηγίες για την προφύλαξη του προσωπικού από λοιμώδη νοσήματα σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.
5. Κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη των νοσοκομειακών λοιμώξεων που σχετίζονται με κατασκευαστικές εργασίες στο Νοσοκομείο.
6. Κατευθυντήριες οδηγίες προφύλαξης του προσωπικού κατά τον χειρισμό νεκρών σωμάτων με μολυσματικά νοσήματα.

Ι. Σκοπός του Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής  
Η μικροβιακή Αντοχή αποτελεί ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας και σχετίζεται άμεσα τόσο με την χρήση των αντιβιοτικών όσο και με την διασπορά των ανθεκτικών στα αντιβιοτικά μικροοργανισμών σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας. Το Γραφείο Μικροβιακής Αντοχής είναι ένα νεοσύστατο Γραφείο (28/8/2013) που έχει ως βασικό σκοπό του την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής στην χώρα μας, τόσο στην κοινότητα όσο και στο νοσοκομειακό χώρο.  



ΙΙ. Λειτουργία
Η λειτουργία του Γραφείου βασίζεται στους παρακάτω άξονες :
Α. Επιτήρηση ασθενών με λοίμωξη/αποικισμό από ανθεκτικά βακτήρια η οποία περιλαμβάνει:
- Επιτήρηση λοιμώξεων 
- Διερεύνηση συρροής κρουσμάτων και επιδημιών
- Επιτήρηση παθογόνων μικροοργανισμών με ιδιαίτερο επιδημιολογικό ενδιαφέρον για τη δημόσια υγεία.  

Β. Δράσεις παρέμβασης για τον έλεγχο και περιορισμό της διασποράς των ανθεκτικών βακτηρίων, στις οποίες περιλαμβάνονται:
-  Έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών για επαγγελματίες υγείας
-  Εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας στην εφαρμογή των μέτρων πρόληψης και ελέγχου
-  Επιτήρηση της συμμόρφωσης στα μέτρα ελέγχου και πρόληψης
-  Άμεση αντιμετώπιση συρροών κρουσμάτων-επιδημιών
-  Συνεχή επικοινωνία με τα νοσοκομεία για θέματα μικροβιακής αντοχής, διαχείρισης ασθενών με λοίμωξη/αποικισμό από ανθεκτικά βακτήρια.  

Γ. Επιτήρηση της κατανάλωσης των αντιβιοτικών καθώς και της προώθηση της ορθολογικής χρήσης των αντιβιοτικών στην κοινότητα και στα νοσοκομεία.  


II.Δράσεις  
Α. Επιτήρηση ασθενών με λοίμωξη/αποικισμό από ανθεκτικά βακτήρια
1. Επιτήρηση λοιμώξεων από ανθεκτικά στις καρβαπενέμες Gram αρνητικά παθογόνα

Το Γραφείο στα πλαίσια της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης για τον έλεγχο της διασποράς των πολυανθεκτικών Gram αρνητικών μικροοργανισμών σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας – Προκρούστης, επιτηρεί τις βακτηριαιμίες, από τα τρία σημαντικότερα παθογόνα που αποτελούν τα κύρια αίτια των νοσοκομειακών λοιμώξεων (Acinetobacter, Klebsiella, Pseudomonas).
Με την νέα Υπουργική Απόφαση (Αριθμ. Υ1.Γ.Π.114971, ΦΕΚ 388/18-2-2014) η επιτήρηση των βακτηριαιμιών από πολυανθεκτικά παθογόνα στα πλαίσια εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης «Προκρούστης» γίνεται υποχρεωτική. Στην επιτήρηση προστίθενται οι βακτηριαιμίες από  ανθεκτικά στην Μεθικιλλίνη στελέχη S.aureus  (MRSA) καθώς και από ανθεκτικά στα γλυκοπεπτίδια στελέχη Enterococcus spp (VRE).
Κάθε εβδομάδα το Γραφείο με fax λαμβάνει ειδικά διαμορφωμένο δελτίο καταγραφής της βακτηριαιμίας (ένα δελτίο ανά λοίμωξη και ανά ασθενή) από όλα τα συμμετέχοντα νοσοκομεία το οποίο καταχωρείται στην βάση δεδομένων. Εάν δεν υπάρχει ασθενής με βακτηριαιμία στο νοσοκομείο την συγκεκριμένη εβδομάδα, οι Επιτροπές Νοσοκομειακών Λοιμώξεων αποστέλλουν μηδενική δήλωση. Στην επιτήρηση μέχρι τώρα συμμετέχουν 109 δημόσια, δύο στρατιωτικά και 19 ιδιωτικά νοσοκομεία. Από τα δεδομένα αυτά και τις ημέρες νοσηλείας που παραλαμβάνουμε από κάθε ΥΠΕ ξεχωριστά, προκύπτει η επίπτωση των βακτηριαιμιών ανά 1000 ημέρες νοσηλείας, που αποτελεί βασικό δείκτη διασποράς των συγκεκριμένων παθογόνων στο νοσοκομειακό χώρο. Μέσω αυτού του δείκτη αξιολογείται η εφαρμογή των μέτρων πρόληψης και ελέγχου των νοσοκομειακών λοιμώξεων.
Τα αποτελέσματα αποστέλλονται στα νοσοκομεία, στις ΥΠΕ και στο Υπουργείο Υγείας.

2. Επιδημιολογική επιτήρηση ασθενών με λοίμωξη/αποικισμό από στελέχη εντεροβακτηριακών που παράγουν NDM  
Τα εντεροβακτηριακά που παράγουν NDM είναι παθογόνα που διαθέτουν ένα νεοεμφανιζόμενο  στη χώρα μας μηχανισμό αντοχής, ο οποίος τα καθιστά εξαιρετικά ανθεκτικά σε όλα σχεδόν τα διαθέσιμα αντιβιοτικά. Η πρώτη ανίχνευσή τους στα ελληνικά νοσοκομεία έγινε το 2013 και έκτοτε αυξάνονται συνεχώς οι αναφορές νοσοκομείων με ασθενείς που φέρουν το συγκεκριμένο παθογόνο. Το Γραφείο Μικροβιακής Αντοχής επιτηρεί τους νοσηλευόμενους ασθενείς με λοίμωξη ή αποικισμό από στελέχη που παράγουν NDM, με σκοπό τον έλεγχο και περιορισμό της διασποράς των συγκεκριμένων παθογόνων.

3.  Επιτήρηση της κατανάλωσης αντιβιοτικών στα νοσοκομεία και στην κοινότητα
Η κατανάλωση αντιβιοτικών σχετίζεται άμεσα με την ανάπτυξη της μικροβιακής αντοχής. Το Γραφείο Μικροβιακής Αντοχής εκπροσωπεί το ΚΕΕΛΠΝΟ στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιτήρησης Κατανάλωσης Αντιβιοτικών (ESAC-NET),με την ανάρτηση στη βάση δεδομένων του (Tessy/ESAC) δεδομένα κατανάλωσης από την κοινότητα και τα νοσοκομεία.

Β. Δράσεις παρέμβασης
1. Δράσεις Παρέμβασης για τον έλεγχο της διασποράς των πολυανθεκτικών μικροοργανισμών σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας στα πλαίσια του Σχεδίου Δράσης –Προκρούστης
Το Γραφείο είναι αρμόδιο για τις δράσεις  παρέμβασης στα πλαίσια της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης-Προκρούστης η οποία περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
α. Καταχώρηση σε βάση δεδομένων μηνιαίων δελτίων που αποστέλλονται από τα συμμετέχοντα νοσοκομεία, με τα εφαρμοζόμενα μέτρα προφυλάξεων επαφής στους ασθενείς με λοίμωξη/αποικισμό από τα βακτήρια που επιτηρούνται από το Σχέδιο Δράσης.
β. Αξιολόγηση των δεδομένων από τα μηνιαία δελτία της παρέμβασης και συνεχή επικοινωνία με τα νοσοκομεία για την αναγνώριση προβλημάτων που δυσχεραίνουν την εφαρμογή των μέτρων πρόληψης και ελέγχου.
γ. Συνεργασία με κλιμάκια από εξειδικευμένους επαγγελματίες υγείας που έχουν συσταθεί από τις ΥΠΕ σε συνεργασία με το ΚΕΕΛΠΝΟ, για την επιτήρηση των μέτρων προφύλαξης επαφής στα νοσοκομεία της αρμοδιότητάς τους. Βασική δράση των κλιμακίων είναι η επιτόπια επίσκεψη στα νοσοκομεία, η επιτήρηση των εφαρμοζόμενων μέτρων καθώς και η αναγνώριση προβλημάτων που περιορίζουν την εφαρμογή τους. Οι εκθέσεις των κλιμακίων βασίζονται σε οδηγίες που έχουν δοθεί από το ΚΕΕΛΠΝΟ και κοινοποιούνται στα νοσοκομεία και στο Γραφείο Μικροβιακής Αντοχής.
δ. Εκθέσεις αποτελεσμάτων επιτήρησης προς τις Υγειονομικές Περιφέρειες και το Υπουργείο Υγείας με τα αποτελέσματα της επιτήρησης στα πλαίσια της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης –Προκρούστης και επισήμανση στα αναγκαία μέτρα ελέγχου που πρέπει να εφαρμοστούν.
ε. Παρακολούθηση της διασποράς των εντεροβακτηριακών που παράγουν NDM μέσω της συνεργασίας του Γραφείου με τα εργαστήρια αναφοράς και της συνεχούς επικοινωνίας με τα νοσοκομεία. Σύμφωνα με οδηγίες που έχουν αποσταλεί στα νοσοκομεία εφαρμόζεται ενεργητική επιτήρηση αποικισμών των ασθενών που νοσηλεύονται στα κλινικά τμήματα που για πρώτη φορά απομονώνεται στέλεχος που παράγει NDM. Το Γραφείο Μικροβιακής Αντοχής αποστέλλει εγγράφως  τα αποτελέσματα της επιτήρησης στα νοσοκομεία με τα μέτρα προφύλαξης που θα πρέπει να εφαρμοστούν.  
στ. Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες του Γραφείου απευθύνονται σε όλες τις βαθμίδες των επαγγελματιών υγείας: Το Γραφείο οργανώνει και υλοποιεί συναντήσεις των νοσοκομείων ανά ΥΠΕ για την παρουσίαση τόσο των αποτελεσμάτων της επιδημιολογικής επιτήρησης όσο και των διαπιστώσεων των κλιμακίων από τις επισκέψεις τους στα νοσοκομεία. Επιπλέον σε αυτές τις συναντήσεις παρουσιάζονται προτάσεις των κλιμακίων για την αποτελεσματική εφαρμογή των ενδεικνυόμενων πρακτικών. Από την έναρξη της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης, ετησίως πραγματοποιούνται ενημερωτικές συναντήσεις με αποδέκτες τις Διοικήσεις των ΥΠΕ, τους διοικητές των νοσοκομείων και τις Επιτροπές Νοσοκομειακών Λοιμώξεων των νοσοκομείων. Επιπρόσθετα πραγματοποιούνται επιτόπιες συναντήσεις μελών του Γραφείου με τις Διοικήσεις, τους υπεύθυνους λοιμωξιολόγους και τα κλιμάκια των ΥΠΕ. Το Γραφείο συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια, ημερίδες και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις νοσοκομείων που σχετίζονται με την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής και έχουν αποδέκτες επαγγελματίες υγείας όλων των ειδικοτήτων.  
ε. Έκδοση και προώθηση κατευθυντήριων οδηγιών
Αρμοδιότητα του Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής είναι η έκδοση και προώθηση κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά με την διαχείριση ασθενών με λοίμωξη ή αποικισμό από πολυανθεκτικά παθογόνα (διάγνωση, θεραπεία, μέτρα ελέγχου). Οι οδηγίες αυτές συνοδεύουν όλα τα σχετικά έγγραφα που αναφέρονται σε νοσηλευόμενους ασθενείς με πολυανθεκτικά παθογόνα.  
ζ. Διερεύνηση και αντιμετώπιση επιδημιών από πολυανθεκτικά παθογόνα σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.  
Αρμοδιότητα του Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής είναι η διερεύνηση και η αντιμετώπιση επιδημιών από πολυανθεκτικά παθογόνα σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας. To Γραφείο ενημερώνεται αρχικά από τις Επιτροπές Νοσοκομειακών Λοιμώξεων των νοσοκομείων και ακολούθως κλιμάκιο επαγγελματιών υγείας επισκέπτεται το νοσοκομείο και σε συνεργασία με τις ΕΝΛ πραγματοποιείται η απαραίτητη συλλογή δεδομένων και δίνονται οδηγίες για τον περιορισμό της επιδημίας. Ακολουθεί επίσημη έκθεση με τα ευρήματα και την εξέλιξη του φαινομένου.  

Γ. Δράσεις για την προώθηση της ορθολογικής χρήσης των αντιβιοτικών στην κοινότητα και στο χώρο  
Το Γραφείο Μικροβιακής Αντοχής συμμετέχει σε όλες τις δράσεις που σχετίζονται με την ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών στην κοινότητα και στο νοσοκομειακό χώρο σημαντικότερες των οποίων είναι οι παρακάτω:  
- Συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιτήρησης Κατανάλωσης Αντιβιοτικών (European Surveillance of Antimicrobial Consumption Network ESAC-Net). Το Γραφείο αποτελεί τον σύνδεσμο του ΚΕΕΛΠΝΟ στο ECDC για το συγκεκριμένο σύστημα επιτήρησης.
- Συμμετοχή στην Ομάδα για την διοργάνωση της Ευρωπαϊκής Ημέρας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης για τα αντιβιοτικά (European Antibiotic Awareness Day-EAAD). Κάθε χρόνο με αφορμή την συγκεκριμένη ημέρα οργανώνονται δράσεις με στόχο την ευαισθητοποίηση τόσο του κοινού όσο και των επαγγελματιών υγείας για την ορθή χρήση των αντιβιοτικών.
- Το Γραφείο συμμετέχει στην Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος.  


III.Προσωπικό Γραφείου

Υπεύθυνη Γραφείου:
Δρ. Φλώρα Κοντοπίδου, Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος, 210-5212088

Προσωπικό:

1. Μαρία Παπαδάκη, Νοσηλεύτρια, 210-5212087
2. Σοφία Γιαννουλίδου, Διοικητικός, 210-5212089
3. Όλγα Λίωρη, Διοικητικός 210-5212086
4. Μαρίνα Ζακυνθινού, Διοικητικός, 210-5212803
5. Δανάη Παπαδοπούλου, Διοικητικός 210-5212086
   

 

Φαξ:210-5212107